Świadczenie wspierające, czyli nowa forma pomocy

1 stycznia 2024 roku weszła w życie nowa forma pomocy dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, czyli świadczenie wspierające. Co ważne, jego przyznanie nie będzie zależne od kryterium dochodowego, a od określonego poziomu potrzeby wsparcia.

Jak wnioskować o świadczenie?

Pierwszym krokiem jest uzyskanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Wniosek o wydanie takiej decyzji można złożyć do:

  •     wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub
  •     powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Wniosek o wydanie decyzji można złożyć w formie elektronicznej – za pomocą systemu PIU EMP@TIA lub w formie papierowej.

Drugi krok – po uzyskaniu decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia – to złożenie wniosku o świadczenie wspierające. Wniosek o świadczenie wspierające należy złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w formie elektronicznej za pomocą jednego z trzech kanałów wnioskowania:

  •     Platformę PUE ZUS
  •     Portal informacyjno-usługowy Emp@tia na stronie empatia.mrpips.gov.pl
  •     Bankowość elektroniczną.

Osoby ubiegające się o świadczenie wspierające będą mogły w siedzibie lub oddziałach ZUS uzyskać pomoc zarówno w założeniu profilu na PUE ZUS, jak i w wypełnieniu i wysłaniu wniosku przez Internet.

Kto i kiedy otrzyma świadczenie?

Świadczenie wspierające będzie wprowadzane w trzech etapach począwszy od 1 stycznia 2024 r., a skończywszy na finalnym jego wdrożeniu, które nastąpi 1 stycznia 2026 r. Oznacza to, że osoby z niepełnosprawnościami – w zależności od przyznanej im liczby punktów oceny potrzeby wsparcia – będą uzyskiwać prawo do świadczenia wspierającego w kolejnych latach. W pierwszej kolejności obejmie ono osoby o najwyższym poziomie potrzeby wsparcia.

Świadczenie wspierające jest nowym instrumentem wsparcia, o które mogą ubiegać się osoby z niepełnosprawnościami w wieku od ukończenia 18 roku życia.

Jest to rozwiązanie skierowane bezpośrednio do osób z niepełnosprawnościami, tak aby dorosła już osoba z niepełnosprawnością mogła decydować jak wykorzystywane ma być otrzymywane wsparcie.

Świadczenie wspierające przysługuje bez względu na dochody (brak kryterium dochodowego), a także niezależnie od innych form wsparcia otrzymywanych przez osoby z niepełnosprawnościami.

Prawo do świadczenia wspierającego uzależnione jest od uzyskania przez osobę z niepełnosprawnością decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, na poziomie od 70 do 100 punktów. Wniosek o wydanie takiej decyzji należy złożyć do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (wojewoda) począwszy od 1 stycznia 2024 r.

Wysokość świadczenia wspierającego

Wysokość świadczenia wspierającego zależy od poziomu potrzeby wsparcia, czyli liczby przyznanych punktów i jest powiązana z wysokością renty socjalnej.

Kwota świadczenia wynosi od 40% renty socjalnej (w przypadku ustalenia poziomu potrzeby wsparcia między 70 a 74 punktów) aż do 220% renty socjalnej (ustalenie poziomu potrzeby wsparcia na poziomie od 95 do 100 punktów).

Wraz z coroczną waloryzacją renty socjalnej, corocznej waloryzacji będzie podlegała także wysokość świadczenia wspierającego.

Harmonogram wprowadzenia świadczenia wspierającego:

  •     I etap – od 1 stycznia 2024 r. – świadczenie wspierające dostępne dla osób z niepełnosprawnościami z najwyższymi poziomami potrzeby wsparcia, tj. od 87 do 100 pkt
  •     II etap – od 1 stycznia 2025 r. – świadczenie wspierające będzie dostępne także dla osób z niepełnosprawnościami z kolejnymi poziomami potrzeby wsparcia, tj. od 78 do 86 pkt
  •     III – ostatni etap – od 1 stycznia 2026 r. – świadczenie wspierające będzie dostępne także dla osób z niepełnosprawnościami z pozostałymi uprawniającymi poziomami potrzeby wsparcia, tj. od 70  do 77 pkt.

Powyższy harmonogram nie dotyczy osób z niepełnosprawnościami, na które ich opiekunowie co najmniej w dniu 1 stycznia 2024 r. lub później pobierali dotychczasowe świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek dla opiekuna lub świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach – w przypadku takich osób z niepełnosprawnościami uzyskanie przez nie co najmniej 70 pkt w decyzji o poziomie potrzeby wsparcia, już od 1 stycznia 2024 r. będzie uprawniać do otrzymania świadczenia wspierającego.

Dodatkowo, za osobę pobierającą świadczenie wspierające, jak i za jej opiekuna, który nie  podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ze względu na potrzebę udzielenia wsparcia osobie pobierającej świadczenie wspierające, ZUS  będzie opłacał składki na ubezpieczenie zdrowotne, od podstawy wysokości pobieranego świadczenia wspierającego.  Ponadto,  za opiekuna niepozostającego w zatrudnieniu, który wspólnie zamieszkuje i gospodaruje z osobą pobierającą świadczenie wspierające, ZUS będzie opłacał również składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego, przez okres sprawowania opieki.

Zmiany w systemie świadczeń dla opiekunów osób niepełnosprawnych

Od 1 stycznia 2024 r. ustawą  o świadczeniu wspierającym zmodyfikowano również dotychczasowe zasady przyznawania świadczeń dla opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające w szczególności na wprowadzeniu zmian w  przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego oraz uchyleniu specjalnego zasiłku opiekuńczego – w związku ze zmianą ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Po zmianach,  świadczenie pielęgnacyjne będzie przysługiwać rodzicom lub innym osobom opiekującym się niepełnosprawnymi dziećmi w wieku do ukończenia 18 r. życia, bez jakichkolwiek ograniczeń w zakresie podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Również pobieranie przez opiekuna własnych świadczeń emerytalno-rentowych nie będzie wpływać na jego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

O świadczenie pielęgnacyjne będą mogły ubiegać się również wszystkie rodziny zastępcze, osoby prowadzące rodzinne domy dziecka oraz dyrektorzy placówek pieczy zastępczej.

Świadczenie pielęgnacyjne będzie podwyższane, jeżeli w rodzinie jest więcej niż jedno dziecko z niepełnosprawnością – o 100%  na drugą i każdą kolejną osobę niepełnosprawna, nad którą sprawowana jest opieka.

Dodatkowo uchylone zostaną przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące zasady przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego.  

Jednocześnie przewidziano bardzo szeroką ochronę praw nabytych dla osób, które nabyły bądź nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych tj. świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego przed 1 stycznia 2024 r. Osoby te, jeśli będzie ich taka wola, będą mogły w dalszym ciągu pobierać wymienione świadczenia na dotychczasowych zasadach, także w przypadku uzyskania kolejnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność lub rozpoczęcia kolejnego okresu zasiłkowego.

1 stycznia 2024 r. ruszy realizacja nowego świadczenia skierowanego do osób z niepełnosprawnościami – świadczenia wspierającego wprowadzonego ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym.

Świadczenie wspierające przysługuje osobie z niepełnosprawnościami w wieku od ukończenia 18 roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów, wydaną w ramach zmodyfikowanego systemu orzecznictwa o niepełnosprawności, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (wojewoda) na wniosek osoby niepełnosprawnej, jej przedstawiciela ustawowego (np. opiekuna prawnego)  albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej lub centrum usług społecznych.

Facebook

Wykorzystujemy pliki Cookies. Czytaj więcej

internet explorer

Sprawdź jeszcze

Baza Wiedzy WSPORNIKA

Baza wiedzy

Artykuły, filmy instruktażowe oraz infografiki, które pomogą opiekunom faktycznym w codziennej pielęgnacji osoby niesamodzielnej.

Odwiedź Bazę Wiedzy
Aktualności

Aktualności

Bądź na bieżąco! Sprawdź informacje na temat organizowanych w Krakowie wydarzeń.

Sprawdź Aktualności
Organizacje pomocowe

Organizacje pomocowe

Dane teleadresowe organizacji pomocowych w Krakowie (policja, MOPS, Straż Miejska itd.)

Przejdź do listy Organizacji
Formularze

Formularze do pobrania

Zmiany w przepisach? Sprawdź aktualne procedury postępowania i pobierz potrzebne formularze.

Przejdź do Formularzy